Wanneer is het genoeg geweest? Soms is stoppen beter dan doormodderen
Een team dat op vrijdagavond afbelt omdat het voor de wedstrijd van zondag onvoldoende spelers op de been kan brengen. Het is een berichtje dat je als wedstrijdsecretaris liever niet ontvangt, maar binnen het amateurvoetbal helaas geen onbekend verschijnsel is. Zeker niet wanneer het ook sportief gezien allemaal niet bepaald vanzelf gaat. Het betreffende team heeft na zes gespeelde wedstrijden een doelsaldo van één doelpunt voor en maar liefst 68 tegentreffers. Zoals jij en ik dan wel weten: dat wordt hem niet.

Het bovenstaande was een berichtje van een van de wedstrijdsecretarissen die hun ervaringen binnen het amateurvoetbal met mij willen delen. Verhalen uit de praktijk, over de mooie maar soms ook bijzonder lastige kanten van het organiseren van wedstrijden. Want achter iedere wedstrijd die op het programma staat, gaat een hele organisatie schuil. En als een team op vrijdagavond besluit dat het zondag niet gaat lukken, mag iemand anders vervolgens weer aan de slag om de gevolgen daarvan op te vangen.
Ik weet om welke vereniging het gaat en eerlijk gezegd had ik voor aanvang van het seizoen, zonder mezelf op te werpen als de grote voorspeller, al mijn twijfels. Dit was namelijk het enige overgebleven veldteam van de vereniging en ik had toen al het vermoeden dat dit team de kerst waarschijnlijk niet zou halen. Zo ver is het natuurlijk nog niet, maar wanneer je na zes wedstrijden al 68 doelpunten hebt moeten incasseren, kun je moeilijk spreken van een voortvarende start. En het is ook niet bepaald aannemelijk dat het tij op korte termijn zomaar gaat keren.
De uitslagen spreken in dat opzicht voor zichzelf: 14-0, 1-9, 8-0, 0-12, 0-8 en 18-0. Zes wedstrijden, zes keer een forse nederlaag en een totaal van 68 tegendoelpunten. Daar kun je niet omheen. Natuurlijk hoort verliezen bij voetbal. Dat is nu eenmaal de sport. Iedere vereniging heeft teams die het moeilijk hebben, iedere competitie kent ploegen die onderaan bungelen en niet iedere wedstrijd hoeft spannend te zijn. Maar er is wel een verschil tussen een keer stevig verliezen en week in week uit als figurant op het veld staan.
In zo'n situatie mag het woord 'kanonnenvoer' misschien hard klinken, maar het is moeilijk om een andere omschrijving te vinden. En dat is niet bedoeld om de spelers belachelijk te maken. Integendeel. Want ook voor de voetballers zelf moet het weinig plezierig zijn om iedere zondag met het gevoel aan een wedstrijd te beginnen dat er opnieuw een flinke nederlaag aan zit te komen. Je kunt nog zo gemotiveerd zijn, maar wanneer je telkens met dubbele cijfers verliest, gaat dat op den duur aan je knagen.
Daarom begrijp ik de woorden van de wedstrijdsecretaris, 'dat wordt hem niet', heel goed. Want natuurlijk klinkt het in de zomermaanden prachtig wanneer een vereniging besluit om met een team een doorstart te maken. Er is enthousiasme, er zijn goede bedoelingen en iedereen hoopt dat het gaat lukken. Misschien is er nog voldoende animo om een elftal op de been te brengen en denkt men dat de spelers elkaar gedurende het seizoen wel zullen vinden. Een nieuwe start, een nieuwe kans en vooral de hoop dat het voetbal binnen de vereniging behouden blijft.
Maar dan komt de herfst. De eerste wedstrijden zijn gespeeld, de uitslagen worden steeds pijnlijker en de realiteit begint langzaam door te dringen. Spelers raken hun plezier kwijt, de motivatie neemt af en het wordt steeds lastiger om iedere week voldoende mensen bij elkaar te krijgen. Want laten we eerlijk zijn: als je op zondagmiddag opnieuw met een forse nederlaag van het veld stapt, wordt de volgende wedstrijd niet automatisch aantrekkelijker. En wanneer er dan ook nog eens spelers afhaken, ontstaat er een vicieuze cirkel waar je als vereniging moeilijk uitkomt.
Het afzeggen van een wedstrijd op vrijdagavond omdat er te weinig spelers zijn, is dan misschien ook geen incident meer, maar een signaal. Een signaal dat er iets niet goed zit en dat de rek er mogelijk uit is. Natuurlijk kun je proberen om met kunst- en vliegwerk nog een aantal wedstrijden door te komen. Misschien lukt het een week later wel om voldoende spelers te vinden. Misschien wordt er nog een keer een beroep gedaan op spelers die eigenlijk al niet meer staan te springen om mee te doen. Maar is dat werkelijk de oplossing?
Want wat is uiteindelijk het doel? Is dat koste wat kost dertien competitiewedstrijden afwerken, ongeacht de omstandigheden? Of is het ook de verantwoordelijkheid van een vereniging om eerlijk naar de situatie te kijken en op tijd te erkennen dat het niet meer gaat?
Ik denk dat die keuze in dit geval niet zo moeilijk hoeft te zijn. Natuurlijk is het geen gemakkelijke beslissing om de stekker uit een team te trekken. Zeker niet wanneer het om het enige overgebleven veldteam gaat. Daarmee verdwijnt immers ook een stukje voetbal binnen de vereniging. En misschien voelt het als een nederlaag op zich om te moeten toegeven dat de doorstart niet is gelukt. Maar soms is stoppen juist de meest verstandige beslissing.
Want wie heeft er baat bij wanneer spelers iedere week met lood in de schoenen naar het voetbal gaan? Wie wordt er beter van wanneer tegenstanders met dubbele cijfers winnen en de wedstrijden nauwelijks nog als een echte wedstrijd kunnen worden beschouwd? En wat moet een wedstrijdsecretaris met een programma waarin je steeds opnieuw moet afwachten of een team überhaupt voldoende spelers heeft?
Misschien is het daarom beter om nu een moeilijke beslissing te nemen dan over een paar weken alsnog met de rug tegen de muur te staan. Dertien duels doormodderen omdat het seizoen nu eenmaal is begonnen, klinkt misschien als volhouden, maar volhouden om het volhouden heeft weinig zin.
Een doorstart is mooi, maar alleen wanneer er ook daadwerkelijk voldoende perspectief is. En wanneer dat perspectief ontbreekt, moet je soms ook de moed hebben om te zeggen: tot hier en niet verder. Dat is misschien geen prettige boodschap, maar wel een eerlijke.
Want uiteindelijk is er niets mis mee om een poging te wagen. Maar er is ook niets mis mee om te erkennen dat het niet gelukt is. Liever op tijd de stekker eruit dan nog maandenlang tegen beter weten in doorgaan. Want van een competitie waarin je iedere week met dubbele cijfers verliest en ondertussen ook nog eens spelers tekortkomt, wordt uiteindelijk niemand beter.