Stelling: voetbalclubs moeten gezonde snacks verplicht aanbieden

De stelling ‘Voetbalclubs moeten naast de frituur verplicht worden om ook gezonde snacks aan te bieden in de kantine’ kwam in Jan en Johan bespreken de voetbalwereld al even voorbij. Een stelling waar mijn gesprekspartner, Jan ten Caat, direct van aangaf dat hij het er niet mee eens was. En deze keer moet ik Jan helemaal gelijk geven. Ook ik vind het veel te ver gaan dat voetbalclubs verplicht zouden worden om gezonde snacks aan te bieden in hun kantine.






Niet omdat ik tegen gezonde voeding ben. Integendeel, thuis eten we niet anders en is een patatje eten zeker geen wekelijks terugkerend ritueel. Natuurlijk is het goed als mensen bewust omgaan met wat ze eten en drinken. Ook binnen een sportvereniging mag er best aandacht zijn voor een gezonde leefstijl. Maar dat is iets heel anders dan een verplichting opleggen aan iedere voetbalclub. En juist dat woord verplicht is wat mij tegenstaat.

We hebben het hier namelijk over voetbalverenigingen. Vaak zijn dat verenigingen die volledig of grotendeels draaien op vrijwilligers. Mensen die na hun werk, in hun vrije avonduren of in het weekend achter de bar staan, de keuken bemannen, wedstrijden organiseren, velden onderhouden en ervoor zorgen dat een vereniging überhaupt kan blijven bestaan. Daar moeten we naar mijn mening niet zomaar allerlei extra verplichtingen bovenop leggen.

Daarnaast is er ook nog het financiële plaatje. Een voetbalvereniging is geen supermarkt waar dagelijks tientallen of honderden klanten binnenkomen. De kantine draait vooral rondom wedstrijddagen en trainingen. Wat je inkoopt, moet dus ook daadwerkelijk verkocht worden. En daar zit voor mij een belangrijk probleem met bepaalde gezonde snacks.

Een zak chips, een kroket, een frikandel of andere snacks uit de frituur zijn relatief lang houdbaar. Je kunt ze inkopen, bewaren en pas gebruiken wanneer ze nodig zijn. Met broodjes, gesneden groente, fruit en andere verse producten ligt dat anders. Die producten hebben een beperkte houdbaarheid. Wanneer je op zaterdag of zondag flink hebt ingekocht en een deel daarvan blijft liggen, kan het zomaar gebeuren dat je het een week later niet meer kunt verkopen. En dan verdwijnt het uiteindelijk in de kliko.

Dat lijkt mij nu juist niet de bedoeling wanneer we spreken over een gezonde en duurzame sportomgeving. Je kunt natuurlijk zeggen dat een club beter moet inschatten hoeveel er nodig is. Dat klopt. Maar wie regelmatig bij een voetbalvereniging komt, weet dat het aantal bezoekers per weekend behoorlijk kan verschillen. Een belangrijke wedstrijd, een toernooi of mooi weer kan ervoor zorgen dat de kantine ineens veel drukker is. Een weekend later kan het weer een stuk rustiger zijn. Natuurlijk is er voor bijna ieder probleem wel een oplossing te bedenken. Een vereniging kan bijvoorbeeld met kleinere hoeveelheden werken, afspraken maken met een leverancier of producten aanbieden die wat langer houdbaar zijn. Maar juist daarom kom ik steeds weer terug bij dat ene woord: verplichting.

Dat woord wordt op sportparken soms al veel te gemakkelijk gebruikt. We willen dat verenigingen meer vrijwilligers hebben, meer activiteiten organiseren, beter toezicht houden, duurzamer worden, gezonder eten aanbieden en aan allerlei andere verwachtingen voldoen. Op zichzelf zijn dat misschien allemaal begrijpelijke wensen. Maar uiteindelijk moet het wel allemaal worden uitgevoerd door dezelfde groep mensen die vrijwillig probeert de vereniging draaiende te houden. Daar moeten we voorzichtig mee omgaan.

Als een voetbalclub er zelf voor kiest om naast de traditionele snacks ook gezonde alternatieven aan te bieden, vind ik dat alleen maar mooi. Een vereniging kan daar prima een eigen beleid in voeren. Misschien is er bij de leden veel vraag naar fruit, rauwkost, volkoren broodjes of andere gezonde producten. Dan is het logisch dat je daar als club op inspeelt. Maar als die vraag er nauwelijks is, waarom zou je het dan verplicht moeten stellen?

Als een club geen gezonde snack aanbiedt, is het bovendien niet zo ingewikkeld voor iemand die daar behoefte aan heeft. Neem zelf een bakje rauwkost mee. Stop een appel of banaan in je tas. Neem een gezonde boterham mee voor na de wedstrijd. Daar is helemaal niets mis mee. Sterker nog: daarmee houd je de verantwoordelijkheid waar die volgens mij hoort te liggen: bij de persoon zelf.

We hoeven mensen toch niet overal tegen zichzelf te beschermen? Een voetbalvereniging is geen opvoedingsinstituut en een kantine is geen gezondheidscentrum. Natuurlijk kun je mensen verleiden om gezondere keuzes te maken. Zet bijvoorbeeld een schaal fruit zichtbaar op de bar of bied water naast frisdrank aan. Dat zijn prima initiatieven. Maar verleiden is iets anders dan verplichten.

En laten we ook niet doen alsof één stukje fruit of een bakje rauwkost automatisch een garantie is voor een goede gezondheid. Gezondheid wordt bepaald door beweging, leefstijl en allerlei andere factoren zoals GELUK hebben. Een voetballer kan prima een patatje met mayonaise of een kroket eten na een wedstrijd en daarnaast over het algemeen gezond leven.

Het mooie van een kantine is juist dat er keuze is. De één neemt een balletje mayo, de ander een patatje, iemand anders kiest een kroket of een tosti en weer iemand anders misschien een stuk fruit. Laat die keuze vooral bestaan.

Een voetbalclub moet wat mij betreft kunnen bepalen wat er in de eigen kantine wordt aangeboden, binnen de normale wettelijke regels uiteraard. Als leden aangeven dat ze behoefte hebben aan gezondere producten, dan zal een club daar waarschijnlijk vanzelf op inspelen. Vraag en aanbod kunnen ook binnen een voetbalvereniging prima hun werk doen.

Het gaat mij uiteindelijk dan ook niet om de vraag of gezonde snacks een goed idee zijn. Dat kunnen ze absoluut zijn. Het gaat mij om de vraag of we een voetbalclub daartoe moeten verplichten. En daarop is mijn antwoord duidelijk: nee.

Laat verenigingen zelf kijken wat bij hun leden, hun kantine, hun vrijwilligers en hun financiële situatie past. Geef ze de ruimte om goede keuzes te maken zonder voor iedere vereniging dezelfde verplichting op te leggen. En daarom ben ik het met de stelling ‘Voetbalclubs moeten naast de frituur verplicht worden om ook gezonde snacks aan te bieden in de kantine’ oneens.