Het gaat tot nu toe redelijk met de wedstrijden van de senioren in de B-categorie.” Dat tenminste de conclusie van een wedstrijdsecretaris met wie ik deze week sprak over het verloop van de competitie. Natuurlijk zijn er ploegen die nog maar weinig wedstrijden hebben gespeeld, maar over het algemeen valt de achterstand mee. Sommige teams hebben na vijf speelrondes pas twee wedstrijden gespeeld, terwijl andere ploegen inmiddels vier keer in actie zijn gekomen. Dat kan onder meer te maken hebben met competities van elf teams, waarin iedere speelronde een ploeg vrij is. Vooralsnog waren er vanuit het seniorenvoetbal geen grote problemen te melden. Dat is positief, want het organiseren van wedstrijden vraagt achter de schermen vaak al genoeg werk. Mijn gesprekspartner had echter ook andere onderwerpen op Puurvoetbalonline gelezen. En juist die maakten ons gesprek interessant.

Samenvoegen tijdens vakanties

Bij zijn vereniging waren er meerdere jeugdteams die tijdens de herfstvakantie gewoon drie keer per week trainden. Zelfs op zaterdagochtenden, waarop normaal gesproken wedstrijden worden gespeeld, stonden de spelers op het veld. Soms werden teams samengevoegd omdat een aantal kinderen op vakantie was. Ik vind dat een prachtig voorbeeld van hoe je met je jeugdopleiding kunt omgaan. Natuurlijk begrijp ik dat vakanties invloed hebben op de beschikbaarheid van spelers en trainers. Maar waarom zou een training automatisch vervallen wanneer enkele kinderen afwezig zijn? Er zijn ook jeugdspelers die thuisblijven en juist graag willen voetballen. Door teams samen te voegen, kun je vaak een prima oplossing vinden. Spelers trainen eens met anderen, maken kennis met een andere trainer en krijgen mogelijk extra aandacht voor onderdelen die normaal minder aan bod komen. Helaas gebeurt dat veel te weinig. Bij sommige verenigingen lijkt de afwezigheid van enkele spelers voldoende reden om een training te schrappen. Jammer voor de kinderen die wel willen trainen. Als we zeggen dat plezier en ontwikkeling belangrijk zijn, moeten we dat ook op het veld laten zien. Niet iedere vereniging heeft dezelfde mogelijkheden, maar het voorbeeld van mijn gesprekspartner bewijst dat creativiteit verschil kan maken.

Mag ontwikkeling worden belemmerd door regels?

Een tweede onderwerp waarover mijn gesprekspartner zich verbaasde, betreft de overschrijvingsregels in het jeugdvoetbal. In de B-categorie is overschrijven gedurende een groter deel van het seizoen , tot maart, mogelijk. Voor spelers in de A-categorie gelden andere regels. Een tussentijdse overschrijving is daar in beginsel alleen mogelijk als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, bijvoorbeeld bij een verhuizing of een andere geldige dispensatiegrond. De wens om jezelf als voetballer verder te ontwikkelen, is niet zonder meer voldoende. En daar ging het gesprek over

De KNVB benadrukt regelmatig hoe belangrijk de opleiding en ontwikkeling van jeugdspelers zijn. Verenigingen krijgen ondersteuning en trainers kunnen opleidingen en bijeenkomsten volgen. Allemaal prima initiatieven. Maar wat heb je daaraan als regels een speler vervolgens belemmeren om op een hoger niveau te voetballen?

Mijn gesprekspartner vertelde over een eerstejaars A-junior die van club A naar club B wilde overstappen, omdat hij zich sportief verder wilde ontwikkelen. In het voorjaar had hij al bij zijn nieuwe vereniging meegetraind, maar een overschrijving bleef toen achterwege. Volgens het verhaal van mijn gesprekspartner speelde daarbij mee dat zijn oude club hem zou helpen met een traject rondom sport en gedrag, dat kan volgen op een hoge schorsing. Die medewerking zou volgens hem niet zijn verleend als de speler zich toen al had laten overschrijven. Uiteindelijk besloot de jongen alsnog over te stappen. Bij zijn nieuwe vereniging kan hij nu maar twee klassen hoger spelen dan bij zijn vorige vereniging . Volgens mijn gesprekspartner beschikt hij zelfs over de kwaliteiten om nog twee klasses hoger, op hoofdklasseniveau, mee te kunnen doen. Die mogelijkheid blijft voorlopig echter buiten bereik door de geldende regels. Dan vraag ik mij af: wat is hier eigenlijk het doel van de regelgeving?

Regels mogen geen doel op zich worden

Natuurlijk begrijp ik dat de KNVB regels nodig heeft. Ze moeten onder meer voorkomen dat verenigingen tijdens het seizoen op oneerlijke wijze hun positie proberen te verbeteren. Daar moet zorgvuldig mee worden omgegaan. Maar regels moeten wel in dienst staan van het voetbal. Ze mogen geen doel op zich worden. Het gaat hier niet alleen om winnen. Het gaat om een jeugdspeler die op zijn eigen niveau wil worden uitgedaagd. Tegen betere tegenstanders spelen kan ervoor zorgen dat hij meer weerstand krijgt, sneller moet handelen en betere keuzes leert maken. Is dat niet precies wat we bedoelen wanneer we over ontwikkeling spreken? Wanneer een speler wekelijks boven zijn tegenstanders uitsteekt, kun je je afvragen of hij voldoende wordt uitgedaagd. Natuurlijk leert hij ook op dat niveau nog dingen, maar als er mogelijkheden zijn om hem verder te helpen, waarom zouden we die dan niet serieus bekijken? Het zou mooi zijn als de KNVB in zulke situaties niet uitsluitend naar de letter van de regels kijkt, maar ook ruimte biedt voor een inhoudelijke beoordeling. Met duidelijke voorwaarden kan misbruik worden voorkomen. Een verzoek om sportieve redenen hoeft immers niet automatisch te worden goedgekeurd. Maar maatwerk moet wel mogelijk zijn.

Mooie woorden vragen om daden

Mijn gesprekspartner heeft twee onderwerpen aangekaart die op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken hebben. Toch zit er een duidelijke overeenkomst in. Bij trainingen tijdens vakanties gaat het om verenigingen die bereid zijn naar oplossingen te zoeken. Bij overschrijvingen gaat het om een bond die ruimte zou moeten bieden wanneer de ontwikkeling van een speler daarom vraagt. In beide gevallen zou de vraag centraal moeten staan: hoe maken we het voetbal beter voor degenen die het spelen? Of is het toch vooral: wij bepalen de regels en jullie moeten die maar volgen? Soms krijg ik het gevoel dat het laatste de overhand heeft. Dat vind ik vreemd, zeker wanneer we tegelijkertijd zo vaak horen hoe belangrijk opleiden en ontwikkelen zijn.

Misschien wordt het tijd dat de KNVB onderzoekt waar meer ruimte voor maatwerk mogelijk is. Niet om alle regels overboord te gooien, maar om te voorkomen dat spelers onnodig worden belemmerd in hun ontwikkeling. Een speler die beter wil worden, verdient op zijn minst een eerlijke beoordeling van die wens. En een vereniging die tijdens vakanties creatief blijft trainen, verdient het om als voorbeeld te worden genoemd. Want opleiden is meer dan een training via een internetprogramma aanbieden of mooie woorden gebruiken. Opleiden betekent ook dat je spelers de ruimte geeft om daadwerkelijk beter te worden.