De zomer hebben we inmiddels achter ons gelaten. De dagen worden korter, de temperaturen dalen en het weer laat zich steeds vaker van zijn grillige kant zien. Regen, wind en kou: het hoort er allemaal bij zodra het voetbalseizoen eenmaal op gang is gekomen. Daar moeten we als voetballiefhebbers niet over zeuren. Voetbal is nu eenmaal een buitensport. Maar als ik op een vroege zaterdagochtend de app Voetbal.nl open en daar de waarschuwing lees ‘Bescherm je tegen de regen tijdens een training’, gaan mijn wenkbrauwen toch even omhoog. De boodschap is duidelijk: zorg voor de juiste schoenen en kleding, zodat je ook tijdens regenachtige trainingen goed beschermd bent tegen de weersomstandigheden. Niets mis mee, zou je zeggen. Tot zover alle begrip. Maar toch mis ik iets. Sterker nog, ik mis een heel belangrijke doelgroep in dit verhaal: de wisselspeler!




Want wie, zoals deze zaterdagochtend rond half zeven naar buiten kijkt, de regen tegen de ramen hoort kletteren en de wind om het huis hoort gieren, weet dat het bepaald geen voetbalweer is om warm van te worden. Natuurlijk, de echte liefhebber laat zich niet tegenhouden door een beetje regen. De scheidsrechter doet een extra shirtje aan, de trainer zet zijn kraag omhoog en de spelers gaan het veld op. Maar er is één categorie die het deze middag mogelijk nog een stuk zwaarder krijgt: de speler die op de bank begint.

En wat zien we vervolgens langs de lijn? Een groep wisselspelers die daar doodleuk in een kort voetbalbroekje zit. Alsof het hartje zomer is. Alsof de temperatuur twintig graden bedraagt en er geen druppel regen valt. De wind blaast dwars door hun kleding, de regen zoekt zijn weg naar alles wat niet waterdicht is en ondertussen zitten ze te wachten op het moment dat de trainer hen nodig heeft. Ik verbaas mij daar iedere keer weer over.

Begrijp me goed: ik ben niet van plan om voor iedere voetballer een persoonlijke garderobe aan te schaffen. En natuurlijk bepaalt iedereen uiteindelijk zelf wat hij aantrekt. Maar laten we het eens over gezond verstand hebben. Als je weet dat je een groot deel van de wedstrijd mogelijk op de bank zit, waarom zorg je er als club niet voor dat de wisselspeler warm en droog blijft? Een trainingsbroek, een warme jas, een regenjack of desnoods een extra trui. Het zijn geen ingewikkelde uitvindingen en ze hoeven ook geen vermogen te kosten. Toch lijkt het alsof sommige spelers denken dat het dragen van een lange broek op de reservebank afbreuk doet aan hun voetbalstatus en waar veel assistenten en verzorgers in het betaald voetbal ook last van hebben. Alsof je pas een ‘echte’ bent wanneer je met blote benen de elementen trotseert. Een merkwaardige kronkel in het denken, als je het mij vraagt.

En het wordt nog vreemder wanneer je bedenkt dat zelfs in de lagere regionen van het standaardvoetbal de meeste clubs inmiddels beschikken over een thuis- en uittenue. Er wordt dus nagedacht over de juiste kleuren, de uitstraling van het team en de presentatie op het veld. Prima! Maar waarom houdt het nadenken daar op? Waarom is er wel aandacht voor een representatief tenue, maar lijkt de bescherming van spelers tegen kou en regen een bijzaak?

Sterker nog, waarom moet een wisselspeler eigenlijk zelf maar uitzoeken hoe hij de wedstrijd comfortabel doorkomt? Een technische staf die zijn selectie serieus neemt, kijkt niet alleen naar de elf spelers die aan de aftrap verschijnen. Ook de reserves horen bij het team. Ze kunnen op ieder moment nodig zijn en moeten dus klaarstaan om in te vallen. Dan is het toch niet zo gek om van hen te verwachten dat ze zich warm houden? En andersom mag je van een technische staf best verwachten dat ze daar aandacht aan besteden

Een goede warming-up blijft noodzakelijk, maar voorkomen dat je onnodig afkoelt, lijkt mij minstens zo logisch. Het gaat niet alleen om comfort, maar ook om verantwoord omgaan met je lichaam. En juist daarom had de KNVB met de app Voetbal.nl een mooie kans om eens een andere boodschap mee te geven. Natuurlijk, goede schoenen bij regen zijn belangrijk. Niemand zit te wachten op een uitglijder omdat het veld glad is. Maar als je voetballers dan toch wilt wijzen op het belang van de juiste kleding, kijk dan verder dan de training. Denk ook eens aan de zaterdag en zondag. Denk aan de wisselspeler. Denk aan die jongen die misschien maar tien minuten speeltijd krijgt, maar de overige minuten in regen en wind moet doorbrengen.

Een simpele oproep als ‘Wissel? Kleed je warm aan!’ had wat mij betreft minstens zoveel aandacht verdiend. Het kost weinig moeite, vraagt geen ingewikkelde campagne en kan spelers net dat duwtje in de goede richting geven. Misschien moeten clubs er zelf ook eens werk van maken. Trainers kunnen het onderwerp tijdens de wedstrijdbespreking meenemen en jeugdtrainers kunnen hun spelers al vroeg leren dat een lange broek en een warme jas op de bank heel normaal zijn. Niet omdat het moet van de KNVB, maar omdat je als team goed voor elkaar hoort te zorgen. Voetbal is een teamsport. Dat betekent dat je niet alleen verantwoordelijkheid draagt voor jezelf, maar ook voor de mensen naast je. En daar horen de spelers op de bank net zo goed bij als de basisspelers op het veld.

Dus beste KNVB, beste trainers en beste voetballers: blijf vooral aandacht besteden aan goede schoenen en geschikte kleding tijdens regenachtige trainingen. Maar vergeet niet dat voetbal op zaterdag en zondag meer omvat dan negentig minuten spelen. Je hoeft tenslotte niet te bewijzen dat je een bikkel bent door blauwbekkend op de reservebank te zitten. Echte teamgeest begint niet pas wanneer je het veld in mag. Die begint ook bij een beetje gezond verstand.