Er zijn van die dingen in het amateurvoetbal waar je je groen en geel aan kunt ergeren. Scheidsrechterlijke dwalingen, een verdediger die de bal blind over de zijlijn rost, een spits die voor een leeg doel nog weet te missen. Het hoort er allemaal een beetje bij. Voetbal blijft mensenwerk. Maar er is één ergernis die wat mij betreft allang niet meer onder de noemer ‘het hoort erbij’ mag vallen: het structureel te laat beginnen van een wedstrijd. Want laten we wel wezen: als een voetbalwedstrijd om 14.30 uur op het programma staat, dan is het toch niet te veel gevraagd dat er om 14.30 uur wordt afgetrapt? Blijkbaar wel.




Afgelopen zaterdag was het in Zoutkamp bij Zeester opnieuw raak. De wedstrijd in het standaardvoetbal, keurig gepland om half drie, begon pas toen de klok al akelig dicht tegen kwart voor drie aan tikte. En daar stonden we dan weer. Te wachten. Nog maar eens. Alsof de vastgestelde aanvangstijd niet meer is dan een vrijblijvend advies waar iedereen naar eigen inzicht mee mag omgaan.

De fotograaf sprak er voor de zoveelste keer zijn ongenoegen over uit. En eerlijk is eerlijk: hij had groot gelijk. Sterker nog, ik vraag me af waarom we met z'n allen dit soort onzin al zo lang accepteren. Waarom vinden we het kennelijk normaal dat een wedstrijd die om 14.30 uur moet beginnen, zonder blikken of blozen een kwartier later op gang komt? Sinds wanneer is een aanvangstijd een suggestie in plaats van een afspraak? Een wedstrijd begint niet wanneer het iedereen toevallig uitkomt. Een wedstrijd begint op de afgesproken tijd. Punt.

En dan hebben we het nog niet eens over de oorzaak van de vertraging in Zoutkamp. De scheidsrechter van dienst kwam pas enkele minuten voor twee de bestuurskamer van Zeester binnenstappen. En nee, dat is geen typefout. Enkele minuten voor twee! Terwijl de wedstrijd om half drie zou beginnen. Dan kun je toch moeilijk volhouden dat je ruim op tijd aanwezig bent? Persoonlijk vind ik dat een scheidsrechter, zeker bij een wedstrijd in het standaardvoetbal, niet op het allerlaatste moment moet binnenvallen, maar gewoon ruim van tevoren aanwezig hoort te zijn. Wat mij betreft geldt dat overigens ook voor de spelers van beide ploegen en zelfs voor de verslaggever. Een uur voor de aftrap aanwezig zijn, lijkt mij een prima uitgangspunt. Dan heeft iedereen de tijd om zich voor te bereiden, kan de scheidsrechter de benodigde administratie afwerken, kunnen de spelers rustig aan hun warming-up beginnen en is er ruimte om eventuele bijzonderheden te regelen. Is er een pupil van de week? Dan kun je ervoor zorgen dat alles volgens een normale planning verloopt en dat die jongen of dat meisje om 14.20 uur richting het veld kan. Dat heet organiseren. Dat heet respect hebben voor elkaar. En vooral: dat heet je verantwoordelijkheid nemen. Maar nee, in de praktijk lijkt het soms alsof niemand zich werkelijk druk maakt om de klok. De warming-up duurt nog even door, er moet nog een praatje worden gemaakt, iemand moet nog iets regelen en voor je het weet is het vijf voor half drie. Vervolgens wordt er nog wat getreuzeld, wordt er nog even gewacht en schuift de aftrap op naar een tijdstip waarop de wedstrijd allang bezig had moeten zijn. Waarom? Voor wie doen we dat eigenlijk?

In het amateurvoetbal lijkt vijf minuten vertraging soms minder zwaar te wegen dan vijf minuten eerder naar het veld lopen. Dat is de omgekeerde wereld.

Ik heb er persoonlijk een schurfthekel aan wanneer een wedstrijd niet op tijd begint. En dat komt niet alleen doordat ik zelf graag volgens planning werk. Het komt vooral doordat ik weet dat het anders kan. We hoeven het wiel echt niet opnieuw uit te vinden. In andere sporten hebben ze allang begrepen dat een wedstrijdorganisatie niet afhankelijk mag zijn van de vraag of iedereen toevallig klaar is wanneer het hem uitkomt. Neem de volleybalwereld. Daar wordt met duidelijke signalen gewerkt om aan te geven wanneer de warming-up voorbij is en de volgende fase begint. De teams weten waar ze aan toe zijn. Er zijn afspraken en die afspraken worden nageleefd. Natuurlijk is geen enkele sportorganisatie perfect, maar het principe is glashelder: je maakt een planning en vervolgens houd je je eraan. Waarom zou dat bij het voetbal niet kunnen?

Mijn voorstel is simpel. Om 14.15 uur is de warming-up afgelopen. De spelers gaan naar binnen, trekken hun wedstrijdshirt aan en zorgen dat ze op tijd klaarstaan. Daarna gaat iedereen naar het veld en kan de wedstrijdvoorbereiding volgens planning worden afgerond. Om 14.30 uur wordt er afgetrapt. Niet om 14.32 uur, niet om 14.38 uur en zeker niet om 14.45 uur. Gewoon om half drie.

En voor iedereen die nu denkt dat dit overdreven streng is: laten we alsjeblieft ophouden met dat slappe gedoe. Het gaat hier niet om een militair oefenterrein waar iedere seconde met een stopwatch wordt gecontroleerd. Het gaat om iets heel eenvoudigs: afspraken nakomen. Als een wedstrijd om 14.30 uur gepland staat, mag iedereen die bij die wedstrijd betrokken is verwachten dat er ook daadwerkelijk om 14.30 uur wordt begonnen. Dat geldt voor de spelers. Dat geldt voor de scheidsrechter. Dat geldt voor de organisatie. En dat geldt net zo goed voor iedereen die langs de lijn staat. Want laten we die laatste groep vooral niet vergeten. Er staan mensen in de kou, in de regen of met een gure wind in hun gezicht te wachten. Supporters hebben hun zaterdagmiddag erop afgestemd. Fotografen willen hun werk doen. Verslaggevers moeten hun wedstrijd verslaan en hun verhaal op tijd kunnen afronden. En vrijwilligers zijn vaak al uren in de weer om alles voor elkaar te krijgen. Moeten al die mensen dan maar accepteren dat de aftrap een kwartier opschuift omdat de organisatie blijkbaar niet in staat is om een normale planning te hanteren?Kom nou toch!

Het amateurvoetbal draait op vrijwilligers, en daarvoor heb ik enorm veel respect. Zonder die mensen zouden talloze clubs niet eens kunnen bestaan. Maar juist daarom moeten we zorgvuldig omgaan met elkaars tijd. Vrijwilligerswerk betekent niet dat afspraken vrijblijvend worden. Integendeel: als je met elkaar iets organiseert, moet je ervoor zorgen dat het voor iedereen werkbaar blijft. En natuurlijk kan er weleens iets misgaan. Een blessure tijdens de warming-up, een onverwacht probleem met de uitrusting of een andere onvoorziene omstandigheid kan een vertraging noodzakelijk maken. Daar heeft niemand moeite mee als daar een goede reden voor is. Maar dat is iets heel anders dan een cultuur waarin te laat beginnen steeds normaler lijkt te worden. Het probleem is niet dat een wedstrijd incidenteel later begint. Het probleem is dat we het kennelijk steeds vaker normaal vinden. En precies daar moet een streep doorheen. De KNVB, de clubs, de scheidsrechters en de teams zouden hier best eens duidelijke afspraken over mogen maken. Spreek af wanneer iedereen aanwezig moet zijn, wanneer de warming-up eindigt en wanneer de spelers het veld op gaan. Maak die afspraken bekend en houd elkaar eraan. Niet om mensen het leven zuur te maken, maar om te voorkomen dat een gebrek aan discipline en organisatie de norm wordt.

Afgelopen zaterdag in Zoutkamp was het opnieuw raak. De fotograaf sprak zijn ergernis uit en ik geef hem voor de volle honderd procent gelijk. Niet omdat een kwartier vertraging op zichzelf de ondergang van het amateurvoetbal betekent, maar omdat het symbool staat voor iets wat we veel te gemakkelijk laten passeren. We accepteren het. We halen onze schouders op. We maken er een grapje over en wachten nog maar even. En volgende week gebeurt het gewoon weer. Nou, wat mij betreft is het mooi geweest. Een voetbalwedstrijd is geen vrijblijvende bijeenkomst waarbij iedereen op zijn eigen gemakje binnen kan druppelen en vervolgens bepaalt wanneer het feest begint. Het is een sportwedstrijd met een vastgestelde aanvangstijd. Dus beste clubs, spelers en scheidsrechters: zorg dat je op tijd bent. Regel je zaken vooraf. Rond de warming-up af wanneer dat is afgesproken. En sta om half drie klaar om te voetballen.Niet om kwart voor drie. Want als we zelfs een simpele afspraak als de aanvangstijd van een voetbalwedstrijd niet meer serieus nemen, waar zijn we dan in vredesnaam mee bezig? Om 14.30 uur is het half drie. Niet vijf minuten later. Niet een kwartier later. Half drie! En wie dat werkelijk zo moeilijk vindt, moet zich misschien eens afvragen of het probleem bij de klok ligt of gewoon bij zichzelf.