Dit was het weekend is op zondagavond een vast item op ESPN, waarin Kenneth Perez en een wisselende collega-analist de afgelopen speelronde in de Eredivisie onder de loep nemen. Maar Dit was het weekend is ook een terugkerend item op Puurvoetbalonline, waarin ik terugkijk op het achter ons liggende voetbalweekend. Een weekend dat soms zorgt voor vermaak, verbazing en ergernis, maar zeker ook voor de nodige conclusies. En die conclusie mag na afgelopen zondag wat mij betreft behoorlijk duidelijk zijn

.

Zondagmiddag was ik, samen met een bevriende trainer, aanwezig bij het duel tussen Italian Boys en Eext. Een wedstrijd in de vijfde klasse van het zondagvoetbal, gespeeld op het complex naast De Parrel aan de Eikenlaan in Groningen. Een wedstrijd op een niveau waarop het voetbal nog steeds draait om vrijwilligers, liefhebbers, spelers die naast hun voetbalwerk ook gewoon een baan hebben en supporters die op zondagmiddag langs de lijn staan omdat ze van hun club houden. Maar juist op dat niveau gelden wat mij betreft dezelfde basisregels als op ieder ander voetbalveld.

Een standaardklasse betekent namelijk ook dat er een aangewezen scheidsrechter is. Zondag was dat de heer H. Smit. Iemand die zijn vrije zondagmiddag opoffert om ervoor te zorgen dat twee elftallen negentig minuten lang hun wedstrijd kunnen spelen. Zonder scheidsrechter geen wedstrijd. Zo simpel is het. De thuisclub en de gasten hadden zondagmiddag overigens geluk dat de arbiter niet J. Staal uit Ezinge heette. Want als dat wel het geval was geweest, wad de wedstrijd vermoedelijk niet gespeeld want ik had vrij snel rechtsomkeert gemaakt .

Wat in de dagen voorafgaand aan het duel op sociale media al rondging, bleek zondagmiddag namelijk werkelijkheid te zijn: de kantine was dicht. Nu zal iemand misschien zeggen: Waar maak je je druk om? Het gaat toch om voetbal? Dat klopt. Het gaat om voetbal. Maar voetbal is meer dan alleen tweeëntwintig spelers die een bal achter een doelman proberen te krijgen. Voetbal draait ook om ontvangst. Om gastvrijheid. Om respect. Om het besef dat een vereniging niet alleen een eigen elftal ontvangt, maar ook een tegenstander, een scheidsrechter en supporters. En nee, het kan mij persoonlijk werkelijk helemaal niets schelen of ik zondagmiddag wel of geen kop koffie kan kopen. Ik kan prima zonder koffie of een andere versnapering. Maar daar gaat het ook helemaal niet om. Het gaat erom dat de gelegenheid er moet zijn.

Als vereniging ontvang je een tegenstander. Je weet dat er een scheidsrechter komt. Je weet dat er mensen uit Eext naar Groningen rijden om hun club te zien spelen. Dan vind ik het niet meer dan normaal dat je zorgt voor een fatsoenlijke ontvangst.

Dat hoeft echt geen vijfsterrenrestaurant te zijn. Niemand vraagt om een rode loper, champagne en een uitgebreid driegangendiner. Maar een geopend clubgebouw, een aanspreekpunt en de mogelijkheid om iets te drinken lijken mij toch geen buitensporige eisen. Sterker nog: ik vind dat dit bij de basis van een voetbalvereniging hoort. En laat ik dan ook maar meteen duidelijk zijn: ik plaats dit soort grappen heel slecht.

We leven in een tijd waarin de KNVB verenigingen aan alle kanten regels oplegt. Voor ieder detail lijkt wel een formulier, voorschrift of protocol te bestaan. Er wordt gecontroleerd, geregistreerd en gecommuniceerd alsof we gezamenlijk bezig zijn met het organiseren van de Champions Leaguefinale. Prima. Regels zijn soms noodzakelijk. Maar dan mag je wat mij betreft ook streng zijn op zaken die daadwerkelijk met respect voor de mensen binnen het voetbal te maken hebben.

De scheidsrechter is daar een uitstekend voorbeeld van.We klagen met z'n allen dat het steeds moeilijker wordt om scheidsrechters te vinden. We constateren dat steeds meer mensen afhaken omdat ze langs de lijn of op het veld het nodige over zich heen krijgen. We spreken spelers en trainers aan op gedrag. We organiseren campagnes over respect. Maar vervolgens vinden we het kennelijk normaal dat een scheidsrechter op zondagmiddag bij een vereniging arriveert waar de kantine dicht is en waar van een normale ontvangst geen sprake is. Dan moet je als KNVB ook eens consequent zijn. Mijn mening is simpel: de ontvangende vereniging moet gewoon zorgen voor een fatsoenlijke ontvangst van de scheidsrechter en de bezoekende vereniging. Niet omdat iemand recht heeft op een gratis kop koffie. Wel omdat het onderdeel is van de manier waarop je met elkaar omgaat.

En als een vereniging structureel niet bereid is om dat te regelen, dan moet daar wat mij betreft een gesprek over plaatsvinden. Want je kunt niet aan de ene kant van verenigingen verwachten dat zij zich aan steeds meer regels houden en aan de andere kant wegkijken wanneer iedere vorm van gastvrijheid ontbreekt. Wat de reden is dat de kantine zondagmiddag niet open was, zal mij eerlijk gezegd een rotzorg zijn. Misschien was er een tekort aan vrijwilligers. Misschien was er een andere reden. Misschien was het organisatorisch simpelweg niet geregeld. Allemaal mogelijk. Maar dan nog blijft de vraag overeind: waarom wordt dit niet gewoon opgelost?

Als je weet dat er een wedstrijd wordt gespeeld, weet je ook dat er mensen komen. Dat is geen verrassing. De tegenstander komt niet onaangekondigd binnenwandelen. De scheidsrechter staat niet ineens om kwart voor twee voor de deur. Dit staat allemaal in de planning. Daarom vind ik dat je je verantwoordelijkheid moet nemen. En ja, voordat iemand denkt dat ik Italian Boys persoonlijk de maat probeer te nemen: zo is het niet bedoeld. Het gaat mij om het principe. Een vereniging die na jaren weer terugkeert en vervolgens volop aandacht krijgt, onder andere van DvhN en OOG, verdient wat mij betreft aandacht. Maar die terugkeer brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Want mooie verhalen over een vereniging die terugkeert in het voetbal zijn natuurlijk prachtig. Een club die opnieuw gaat voetballen, nieuwe energie krijgt en mensen aan zich weet te binden: daar mag je blij mee zijn. Maar het echte verenigingsleven wordt niet alleen bepaald door een mooi verhaal op internet of in de krant. Het wordt bepaald door wat er op een zondagmiddag langs het veld gebeurt. Door hoe je de tegenstander ontvangt. Door hoe je met een scheidsrechter omgaat. Door hoe je je supporters behandelt. Door de vraag of je als vereniging begrijpt dat voetbal iets gezamenlijks is. En daar ging het zondagmiddag aan de Eikenlaan wat mij betreft mis.

Misschien vinden mensen mijn woorden te hard. Dat kan. Maar ik vind dat we elkaar in het amateurvoetbal soms best wat vaker de spiegel mogen voorhouden. Niet alles hoeft met een zachte handschoen te worden aangepakt. De KNVB zou daar wat mij betreft ook een rol in moeten spelen. Niet alleen met dikke regelboeken en ingewikkelde procedures, maar juist door duidelijk te maken wat de basis is: zorg voor je scheidsrechter, ontvang je tegenstander met respect.

Want als we dat al te veel gevraagd vinden, moeten we ons misschien eens serieus afvragen waar we met het amateurvoetbal naartoe willen. Dus ja, DvhN en OOG mogen gerust mooie verhalen schrijven over de terugkeer van Italian Boys. En natuurlijk gun ik de club alle succes en feliciteer ik ze alvast met het kampioenschap Maar zoals het er zondagmiddag aan de Eikenlaan bij stond, vond ik het een schande voor de voetbalsport. Niet vanwege de uitslag. Niet vanwege het niveau. Niet vanwege een verkeerde beslissing van de scheidsrechter. Maar vanwege iets veel fundamentelers: respect voor elkaar. En daar mag je in het amateurvoetbal nooit op bezuinigen.