Als winnen belangrijker wordt dan respect

Ik heb het al vaker gezegd: wie een eigen website beheert, draagt ook verantwoordelijkheid voor wat er op die website verschijnt. Hetzelfde geldt voor de sociale mediakanalen van een voetbalvereniging. Er is altijd iemand die op de knop ‘plaatsen’ drukt. En precies die persoon zou zich, voordat een wedstrijdverslag online verschijnt, één simpele vraag moeten stellen: moeten we dit eigenlijk wel publiceren?Dat lijkt een eenvoudige vraag, maar als je tegenwoordig door de clubsites en sociale media van voetbalverenigingen scrolt, krijg je soms het idee dat die vraag helemaal niet meer wordt gesteld.



Vooral in het jeugdvoetbal zie je met een zekere regelmaat wedstrijdverslagen voorbij komen waarin wordt vermeld dat een team met dubbele cijfers heeft gewonnen. 0-12, 1-14, 0-17 en soms zelfs nog grotere uitslagen. Vol trots wordt vervolgens beschreven hoe fantastisch het eigen team heeft gespeeld, hoeveel doelpunten de spits heeft gemaakt en hoe de overwinning eigenlijk nog veel groter had kunnen uitvallen. Maar wat vieren we dan eigenlijk? Dat kinderen van tien, elf of twaalf jaar een leeftijdsgenootje van de tegenstander met een enorme nederlaag naar huis hebben gestuurd?

Een overwinning hoort bij voetbal. Dat zal niemand ontkennen. Soms is een team simpelweg beter dan de tegenstander. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn: leeftijdsverschillen binnen een lichting, selectiebeleid, niveauverschil, ontwikkeling van spelers of simpelweg een ongelukkige wedstrijddag. Maar een wedstrijd met vijftien doelpunten verschil is in de onderbouw vaak helemaal geen wedstrijd meer. En als het dan ook nog nodig wordt gevonden om die uitslag uitgebreid op internet te zetten, vraag ik mij serieus af wat daar de meerwaarde van is. Want laten we vooral niet vergeten wie er aan de andere kant staan.

Dat zijn geen professionele voetballers die gewend zijn aan kritiek, statistieken, camera’s en krantenkoppen. Het zijn kinderen. Kinderen die misschien met veel plezier hun eerste voetbalstappen zetten. Kinderen die misschien al weken uitkijken naar de wedstrijd van zaterdag. En kinderen die na een zware nederlaag soms al genoeg moeite hebben om hun teleurstelling een plekje te geven. Dan hoef je hun ellende toch niet ook nog eens digitaal aan de grote klok te hangen?

Het bijzondere is dat we binnen het voetbal jarenlang het woord respect bijna overal tegenkwamen. Respect voor de scheidsrechter. Respect voor de tegenstander. Respect voor elkaar. In het jeugdvoetbal werd zelfs het idee van de blauwe kaart omarmd: een kaart waarmee je een tegenstander kon laten zien dat hij ondanks een nederlaag goed had gespeeld. Dat was toch een mooie gedachte? Niet alleen kijken naar winnen en verliezen, maar ook naar de manier waarop je met elkaar omgaat. Helaas lijkt dat besef op sommige clubwebsites en sociale media behoorlijk naar de achtergrond te zijn verdwenen.

Daar verschijnen tegenwoordig soms wedstrijdverslagen waarin een ruime overwinning bijna wordt gebracht als de verovering van een Champions League-titel. De doelpuntenmakers worden keurig opgesomd, de score wordt pontificaal vermeld en binnen het winnende team lijken ineens de nieuwe Messi’s, Ronaldo’s en Weghorsten rond te lopen. Je kunt er bijna op wachten dat er na een 0-15 ergens staat: ‘Een geweldige teamprestatie!’ Maar wat is er geweldig aan een wedstrijd die na vijf minuten al beslist was?

Natuurlijk mogen kinderen juichen. Natuurlijk mogen ze blij zijn met een doelpunt. Natuurlijk mogen ouders trots zijn op hun kinderen. En natuurlijk mag een trainer tevreden zijn als zijn ploeg goed voetbalt. Maar volwassen mensen hebben óók de taak om kinderen te leren dat sport meer is dan winnen. Daar ligt volgens mij precies de verantwoordelijkheid van een voetbalvereniging.

Een clubwebsite is geen persoonlijk plakboek van een trainer of ouder. Een officieel socialmediakanaal van een vereniging is geen plek waar iedereen zomaar alles kan publiceren wat hij leuk vindt. Daar hoort beleid achter te zitten. Daar hoort iemand naar te kijken. Noem die persoon de webmaster en laat het iemand zijn die begrijpt wat de impact van een publicatie kan zijn. Want daar gaat het mis.

De zogenaamde ‘laptoppiloot’ ziet een uitslag van 1-13 en denkt: prachtig, dat is nieuws. Veel doelpunten, mooie statistiek, leuk verslagje erbij en plaatsen maar. Maar iemand die iets langer in het voetbal meedraait, zou moeten denken: wacht eens even. Wat betekent dit voor die andere ploeg? Willen wij als vereniging dat een groep jonge kinderen online wordt herinnerd aan een wedstrijd waarin ze met dubbele cijfers zijn afgedroogd? Waarschijnlijk niet. En laten we eerlijk zijn: ook de winnaar heeft er meestal helemaal niets aan. Over een paar weken weet niemand meer dat de JO10 met 14-1 heeft gewonnen. Maar de kinderen van de verliezende ploeg kunnen dat misschien nog maandenlang onthouden. Dat is het verschil tussen kunnen publiceren en moeten publiceren. Niet alles wat gebeurt op een voetbalveld hoeft online te staan. Sterker nog: soms toon je als vereniging juist meer klasse door iets níét te publiceren. Een uitslag van 14-0 kan prima worden geregistreerd in de officiële administratie. De trainer weet dat zijn ploeg heeft gewonnen. De spelers weten dat ze hebben gewonnen. De ouders weten het ook. Daar hoeft geen triomfantelijk verslag op de clubsite bij.

Misschien kun je in plaats daarvan schrijven dat het team een sportieve wedstrijd heeft gespeeld, dat de spelers goed hebben samengewerkt en dat er na afloop respect was voor de tegenstander. Of misschien laat je het wedstrijdverslag simpelweg achterwege. Dat is geen censuur. Dat is verantwoordelijkheid. Voetbalverenigingen hebben een voorbeeldfunctie. Zeker richting jeugd. Je kunt kinderen niet de ene week vertellen dat respect belangrijk is en de volgende week trots uitpakken met een 18-0 overwinning. Wie kinderen wil leren winnen, moet ze óók leren hoe ze moeten winnen. En daar hoort bescheidenheid bij. Dus een oproep aan alle besturen van voetbalverenigingen en aan alle webmasters, socialmediaredacteuren en andere ‘laptoppiloten’: denk voortaan even na voordat je op ‘publiceren’ drukt. Vraag jezelf af waarom je iets plaatst. Vraag jezelf af wie er blij van wordt. En vooral: vraag jezelf af of je de tegenstander hiermee recht doet. Want een overwinning wordt niet mooier omdat de uitslag met grote letters op internet staat.Een vereniging laat pas echt zien wat ze waard is wanneer ze óók oog heeft voor de ploeg die verloren heeft.

Winnen mag. Juichen mag. Trots zijn mag.

Maar respect moet altijd winnen.