Een rondje langs de velden waar winnen belangrijker is dan ontwikkelen
Het jeugdvoetbal is dit weekend weer begonnen. Voor duizenden kinderen betekent dat: voetbaltas pakken, scheenbeschermers om, voetbalschoenen aan en vooral heel veel zin om weer achter die bal aan te rennen. Voor ouders en grootouders betekent het: langs de lijn staan, aanmoedigen, genieten en soms met verbazing kijken naar wat zich binnen de lijnen afspeelt.
Zo ging de reis op zaterdagmorgen voor opa naar Uithuizermeeden, voor het duel tussen de O8 van De Heracliden en de O8 van Noordpool. Op papier een gewoon jeugdvoetbalwedstrijdje. In de praktijk een wedstrijd die mij als voetballiefhebber toch behoorlijk aan het denken zette. Want laten we eerlijk zijn: bij kinderen van zeven en acht jaar zou de uitslag volgens de KNVB geen onderdeel van een wedstrijd zijn. Toch voelde het deze morgen anders. Bij De Heracliden stonden zeven spelers op het veld, van wie er twee zeven jaar waren. Hoe de leeftijdsverdeling bij Noordpool precies lag, weet ik niet. Wat ik wel weet, is dat er bij Noordpool één jongetje rondliep dat overduidelijk boven de rest uitstak. Een talent, zonder twijfel. Een jongetje dat in de met 10-2 gewonnen wedstrijd zeker acht doelpunten voor zijn rekening nam. Acht. Bij O8. Laat dat even bezinken.
Natuurlijk moet je zo'n jongen niet afremmen omdat hij toevallig beter kan voetballen dan de rest. Integendeel. Een talent moet je juist uitdagen en stimuleren. Geef hem een bal, laat hem dribbelen, laat hem fouten maken, laat hem ontdekken wat hij allemaal met dat ding kan. Maar daar zit precies het verschil. Doe dat in een team waarin hij WEL uitgedaagd wordt. Want een talent ontwikkelen is iets anders dan een talent gebruiken om op zaterdagmorgen een zo groot mogelijke overwinning binnen te slepen. De vooral zesjarige kinderen uit Uithuizermeeden deden wat ze konden. Met veel inzet probeerden ze tegentreffers te voorkomen. Ze renden achter de bal aan, zetten hun beste beentje voor en probeerden als een groep weerstand te bieden. Aan de andere kant slalomde het talent uit Uithuizen keer op keer richting het vijandelijke doel. En eerlijk is eerlijk: het was echt een talent. Maar wat deden zijn teamgenoten? Die stonden er bij, keken ernaar maar voetbalden niet!! Bal naar hem.,Hij dribbelen. Hij scoren. Aftrap. Bal naar hem. Hij dribbelen.Hij scoren. Jammer.
Niet omdat Noordpool met 10-2 won. Een uitslag bij O8 zegt werkelijk helemaal niets. Over een paar jaar kan het jongetje dat nu alles wint ineens gestopt zijn met voetballen, terwijl het jongetje dat vandaag nauwelijks aan de bal kwam misschien wel in een eerste elftal terechtkomt. Nee, jammer omdat hier een kans werd gemist. Een kans om zeven jonge voetballers beter te leren voetballen. En dat is toch precies waar jeugdvoetbal voor bedoeld is? Ik hoorde de coach van Noordpool, met een voorsprong van 9-2, nog roepen dat zijn ploeg vooral aan de verdediging moest denken én dat de bal vooral bij het talent moest worden ingeleverd. Toen dacht ik: daar gaat het dus mis. Niet eens bij dat jongetje. Die doet gewoon wat hij geleerd heeft en wat hem gevraagd wordt. Hij kan er niets aan doen dat hij op deze leeftijd al zoveel beter is dan de rest. Het probleem zit bij de begeleiding. Want wat leer je kinderen als je ze bij een voorsprong van 9-2 opdraagt om de bal opnieuw bij de beste speler in te leveren? Je leert ze niet samenspelen. Je leert ze niet zelf oplossingen zoeken. Je leert ze niet om verantwoordelijkheid te nemen. Je leert ze vooral één ding: zorg dat we winnen. En precies daar wordt jeugdvoetbal soms volwassen voetbal in het klein. Met tactiek, resultaat en uitslagen als uitgangspunt, terwijl kinderen eigenlijk bezig zouden moeten zijn met plezier, ontwikkeling en ontdekken. Een O8-team hoeft helemaal niet te weten hoe je een 9-2 voorsprong professioneel over de streep trekt. Een O8-team moet leren hoe je vrijloopt. Hoe je een bal aanneemt. Hoe je een tegenstander passeert. Hoe je samenspeelt. Maar vooral hoe je een fout mag maken zonder dat iemand staat te schreeuwen. En vooral: hoe leuk voetbal kan zijn.Want laten we niet vergeten dat de kinderen van vandaag over tien jaar misschien nog steeds voetballen. Maar misschien ook niet. En als ze afhaken, ligt dat lang niet altijd aan het voetbal zelf. Soms ligt het aan volwassenen die vergeten dat een kind niet op zaterdagmorgen opstaat met de gedachte: Vandaag moet ik koste wat kost met acht doelpunten verschil winnen. Een kind wil voetballen. Een kind wil de bal hebben. Een kind wil een tegenstander uitspelen. Een kind wil scoren. En soms wil een kind gewoon lekker achter de bal aan rennen zonder precies te weten waarom. Dat is jeugdvoetbal. Niet de mini-versie van Champions League-voetbal.
Overigens was het voor opa, ondanks alles, toch een mooie morgen. Mijn kleinzoon maakte twee doelpunten voor De Heracliden O8 en dan begrijp je als opa natuurlijk onmiddellijk waarom die 10-2 ineens wat minder zwaar voelt. Maar als voetballiefhebber bleef er vooral een andere gedachte hangen. We moeten misschien eens serieus nadenken over de opleiding van jeugdleiders. Een spoedcursus train de jeugdleider zou bij veel verenigingen geen overbodige luxe zijn. Niet om van iedere vrijwilliger een gediplomeerde toptrainer te maken. Absoluut niet. Vrijwilligers zijn goud waard en zonder hen bestaat het jeugdvoetbal niet. Maar juist daarom moet je ze helpen. Leg uit wat jeugdvoetbal betekent. Leg uit dat een O8-wedstrijd geen wedstrijd is die je moet winnen, maar een training is met publiek. Leg uit dat een kind dat vandaag drie keer de bal verspeelt misschien meer heeft geleerd dan een kind dat acht keer scoort. Leg uit dat je niet altijd de beste speler de bal moet geven.En leg vooral uit dat ontwikkelen belangrijker is dan winnen want dat is wat de KNVB wil. En laat dat nu precies dat zijn wat ik zaterdagmorgen helaas veel te weinig heb gezien.
Natuurlijk moet je zo'n jongen niet afremmen omdat hij toevallig beter kan voetballen dan de rest. Integendeel. Een talent moet je juist uitdagen en stimuleren. Geef hem een bal, laat hem dribbelen, laat hem fouten maken, laat hem ontdekken wat hij allemaal met dat ding kan. Maar daar zit precies het verschil. Doe dat in een team waarin hij WEL uitgedaagd wordt. Want een talent ontwikkelen is iets anders dan een talent gebruiken om op zaterdagmorgen een zo groot mogelijke overwinning binnen te slepen. De vooral zesjarige kinderen uit Uithuizermeeden deden wat ze konden. Met veel inzet probeerden ze tegentreffers te voorkomen. Ze renden achter de bal aan, zetten hun beste beentje voor en probeerden als een groep weerstand te bieden. Aan de andere kant slalomde het talent uit Uithuizen keer op keer richting het vijandelijke doel. En eerlijk is eerlijk: het was echt een talent. Maar wat deden zijn teamgenoten? Die stonden er bij, keken ernaar maar voetbalden niet!! Bal naar hem.,Hij dribbelen. Hij scoren. Aftrap. Bal naar hem. Hij dribbelen.Hij scoren. Jammer.
Niet omdat Noordpool met 10-2 won. Een uitslag bij O8 zegt werkelijk helemaal niets. Over een paar jaar kan het jongetje dat nu alles wint ineens gestopt zijn met voetballen, terwijl het jongetje dat vandaag nauwelijks aan de bal kwam misschien wel in een eerste elftal terechtkomt. Nee, jammer omdat hier een kans werd gemist. Een kans om zeven jonge voetballers beter te leren voetballen. En dat is toch precies waar jeugdvoetbal voor bedoeld is? Ik hoorde de coach van Noordpool, met een voorsprong van 9-2, nog roepen dat zijn ploeg vooral aan de verdediging moest denken én dat de bal vooral bij het talent moest worden ingeleverd. Toen dacht ik: daar gaat het dus mis. Niet eens bij dat jongetje. Die doet gewoon wat hij geleerd heeft en wat hem gevraagd wordt. Hij kan er niets aan doen dat hij op deze leeftijd al zoveel beter is dan de rest. Het probleem zit bij de begeleiding. Want wat leer je kinderen als je ze bij een voorsprong van 9-2 opdraagt om de bal opnieuw bij de beste speler in te leveren? Je leert ze niet samenspelen. Je leert ze niet zelf oplossingen zoeken. Je leert ze niet om verantwoordelijkheid te nemen. Je leert ze vooral één ding: zorg dat we winnen. En precies daar wordt jeugdvoetbal soms volwassen voetbal in het klein. Met tactiek, resultaat en uitslagen als uitgangspunt, terwijl kinderen eigenlijk bezig zouden moeten zijn met plezier, ontwikkeling en ontdekken. Een O8-team hoeft helemaal niet te weten hoe je een 9-2 voorsprong professioneel over de streep trekt. Een O8-team moet leren hoe je vrijloopt. Hoe je een bal aanneemt. Hoe je een tegenstander passeert. Hoe je samenspeelt. Maar vooral hoe je een fout mag maken zonder dat iemand staat te schreeuwen. En vooral: hoe leuk voetbal kan zijn.Want laten we niet vergeten dat de kinderen van vandaag over tien jaar misschien nog steeds voetballen. Maar misschien ook niet. En als ze afhaken, ligt dat lang niet altijd aan het voetbal zelf. Soms ligt het aan volwassenen die vergeten dat een kind niet op zaterdagmorgen opstaat met de gedachte: Vandaag moet ik koste wat kost met acht doelpunten verschil winnen. Een kind wil voetballen. Een kind wil de bal hebben. Een kind wil een tegenstander uitspelen. Een kind wil scoren. En soms wil een kind gewoon lekker achter de bal aan rennen zonder precies te weten waarom. Dat is jeugdvoetbal. Niet de mini-versie van Champions League-voetbal.
Overigens was het voor opa, ondanks alles, toch een mooie morgen. Mijn kleinzoon maakte twee doelpunten voor De Heracliden O8 en dan begrijp je als opa natuurlijk onmiddellijk waarom die 10-2 ineens wat minder zwaar voelt. Maar als voetballiefhebber bleef er vooral een andere gedachte hangen. We moeten misschien eens serieus nadenken over de opleiding van jeugdleiders. Een spoedcursus train de jeugdleider zou bij veel verenigingen geen overbodige luxe zijn. Niet om van iedere vrijwilliger een gediplomeerde toptrainer te maken. Absoluut niet. Vrijwilligers zijn goud waard en zonder hen bestaat het jeugdvoetbal niet. Maar juist daarom moet je ze helpen. Leg uit wat jeugdvoetbal betekent. Leg uit dat een O8-wedstrijd geen wedstrijd is die je moet winnen, maar een training is met publiek. Leg uit dat een kind dat vandaag drie keer de bal verspeelt misschien meer heeft geleerd dan een kind dat acht keer scoort. Leg uit dat je niet altijd de beste speler de bal moet geven.En leg vooral uit dat ontwikkelen belangrijker is dan winnen want dat is wat de KNVB wil. En laat dat nu precies dat zijn wat ik zaterdagmorgen helaas veel te weinig heb gezien.
