Het WK dat je snel bent vergeten

Er zijn wereldkampioenschappen die je je hele leven meedraagt. En er zijn WK's die nog bezig zijn voordat je ze eigenlijk alweer bent vergeten. Voor mij hoort dit WK zonder enige twijfel in die laatste categorie.



Niet omdat het niveau slecht was. Niet omdat er geen mooie doelpunten vielen. Niet omdat er geen verrassingen waren. Maar omdat het allang niet meer over voetbal gaat. Het is een zorgvuldig geregisseerde show geworden waarin macht, geld en politieke belangen belangrijker zijn dan de sport zelf. Ik heb er nauwelijks naar gekeken. Misschien 150 minuten. Hooguit 200. Meer niet. Dat zegt genoeg.

Vroeger was dat anders. Het WK van 1974 staat nog altijd in mijn geheugen gegrift. Niet alleen vanwege Oranje en Cruijff, maar vooral omdat voetbal toen nog voelde als voetbal. Natuurlijk werd er ook toen geld verdiend en waren er belangen, maar het spel stond nog centraal. Na dat toernooi veranderde er langzaam iets.

Argentinië 1978 was voor mij een eerste grote breuk. Terwijl een militaire dictatuur haar tegenstanders liet verdwijnen, speelde de wereld vrolijk een WK. De FIFA keek de andere kant op. Dat was misschien wel het moment waarop ik begon te beseffen dat de voetbalwereld haar morele kompas kwijt was. Sindsdien is het alleen maar erger geworden.

Ik kocht boeken en las: De FIFA groeide uit tot een organisatie die voortdurend in verband werd gebracht met corruptie, vriendjespolitiek en machtspolitiek. Voorzitters kwamen en gingen, onderzoeken volgden elkaar op, maar werkelijk veranderen deed er weinig.

Sterker nog: onder Gianni Infantino lijkt de commerciële machine alleen maar groter te zijn geworden. Meer landen. Meer wedstrijden. Meer toernooien. Meer inkomsten. En vooral: meer macht.

Het voetbal is allang niet meer de hoofdrolspeler. Dat is de FIFA zelf geworden.

Sinds ik in 2008 intensiever betrokken raakte bij het amateurvoetbal ben ik voetbal bovendien heel anders gaan bekijken. Daar draait het nog om vrijwilligers, clubmensen, trainers die alles voor hun vereniging doen, mensen die op zaterdag de lijnen trekken en op maandag de kantine schoonmaken. Daar zie je wat voetbal werkelijk betekent. Niet in de VIP-boxen. Niet tijdens de eindeloze congrespraat. Niet tussen de presidenten, sponsors en zakenlieden.

Maar op een winderig sportpark waar mensen het spelletje mogelijk maken zonder er zelf beter van te worden Juist daardoor werd de afstand tussen mijn beleving van voetbal en de FIFA alleen maar groter. Dit WK voelde daarom als een ver-van-mijn-bedshow. Een Trump/Infantino-show. Een spektakel waarin alles draait om uitstraling, invloed en miljarden, terwijl het spel slechts decor is geworden.

Via de krant hield ik de uitslagen nog een beetje bij. Met kleinzoon Morris liep onze traditionele WK-poule via de knock-outfase gewoon door. Dat soort kleine rituelen blijven leuk. Maar verder? Het deed me helemaal niets. Geen spanning. Geen nieuwsgierigheid. Geen behoefte om ervoor te gaan zitten. En ik verwacht eerlijk gezegd niet dat dit ooit nog verandert.

Want de kans dat Infantino opnieuw wordt gekozen is levensgroot. Meer dan tweehonderd voetbalbonden profiteren van zijn beleid. Extra ontwikkelingsgelden, extra invloed en extra toernooien maken hem voor veel bonden onaantastbaar.

Wie betaalt, bepaalt. Dat geldt ook binnen de FIFA. En dan kijk ik automatisch naar Nederland.

Sluit de KNVB zich aan bij landen als Duitsland die zich kritischer opstellen tegenover de koers van Infantino? Of kiest ook onze bond uiteindelijk voor de veilige weg? Ik vrees het laatste. Misschien is dat wantrouwen. Misschien is het realisme.

Maar ik zie binnen de KNVB genoeg bestuurders die zich probleemloos aanpassen aan dat ‘spul’ in Zürich. Mensen die weten dat loyaal meelopen soms meer carrièrekansen oplevert dan kritisch zijn. Neem secretaris-generaal Gijs de Jong.

Ik weet niet hoe hij uiteindelijk zal handelen. Dat weet niemand. Maar het gevoel bekruipt me steeds vaker dat ook binnen Zeist de bereidheid om werkelijk tegen de FIFA in te gaan bijzonder klein is. En juist dat gevoel brengt mij bij een ongemakkelijke persoonlijke vraag. Wil ik eigenlijk nog wel lid zijn van een voetbalbond die zonder veel tegenstribbelen achter een FIFA aanloopt die haar geloofwaardigheid al jaren geleden heeft verspeeld? Ik merk dat mijn antwoord steeds duidelijker wordt.

Nee, dat wil ik absoluut niet. Want uiteindelijk gaat het niet alleen over televisie kijken naar een WK. Het gaat over waar je indirect onderdeel van wilt zijn. Dat klinkt misschien zwaar, maar contributie betalen is ook een vorm van steun geven aan een organisatie. Natuurlijk gaat het grootste deel van dat geld niet rechtstreeks naar de FIFA. Zo simpel ligt het niet. Toch maakt de KNVB deel uit van die internationale voetbalpiramide. Lid zijn van de KNVB betekent automatisch dat je onderdeel bent van een systeem dat uiteindelijk uitkomt bij de FIFA.

En juist dat wil ik niet (meer)

Dat speelt voor mij ook bij Walking Football. Ik hoop dat er eindelijk volledige duidelijkheid komt over de bondscontributie die Walking Footballers afdragen. Ik betaal ieder kwartaal 32 euro. Prima, als dat geld daadwerkelijk ten goede komt aan mijn eigen vereniging, in mijn geval SV Bedum, of aan activiteiten waarvan Walking Footballers direct profiteren. Maar als een deel daarvan uiteindelijk terechtkomt in een bestuurscultuur waarvan ik mij steeds verder verwijder, dan heb ik daar grote moeite mee. Principes kosten soms iets. Dat geldt ook hier. De uiterste datum om mijn lidmaatschap voor dit seizoen op te zeggen is inmiddels verstreken. Daar verander ik niets meer aan. Maar 31 mei 2027 komt vanzelf dichterbij.

En als er tegen die tijd nog steeds geen helderheid bestaat over waarvoor ik betaal en aan wie mijn contributie uiteindelijk ten goede komt, dan trek ik mijn conclusie.

Dan stop ik met Walking Football. Niet omdat ik het spel niet meer leuk vind. Integendeel. Walking Football is misschien wel de puurste vorm van voetbal die ik de afgelopen jaren heb leren kennen. Juist daarom zou het wrang zijn als ik ermee moet stoppen. Maar soms wegen principes zwaarder dan hobby's. Dit WK heeft mij dat opnieuw duidelijk gemaakt. Niet door wat ik heb gezien. Maar juist door wat ik bewust niet meer wilde zien omdat ik er via, een nu nog verplichte bijdrage, geen onderdeel van wil zijn .