Bindende wedstrijden

Op maandag 15 juni was het weer D-day in voetballand. Tenminste, zo leek het als je de vele websites en sociale media-kanalen en regionale mocht geloven. Overal verschenen berichten over spelers die vertrekken, spelers die terugkeren en spelers die een nieuwe uitdaging aangaan. Het amateurvoetbal veranderde die dag opnieuw in een enorme transfercarrousel waarin clubs trots hun nieuwe aanwinsten presenteerden als de beste aanwinsten uit de geschiedenis


Toch verwonder ik mij ieder jaar weer over de enorme aandacht die aan deze datum wordt gegeven. Natuurlijk, het is interessant om te zien welke spelers de overstap maken en welke verenigingen erin slagen hun selectie te versterken. Maar soms bekruipt mij het gevoel dat een club tegenwoordig bijna niet meer meetelt wanneer er geen nieuwe namen worden gepresenteerd. Alsof succes op voorhand al wordt afgemeten aan het aantal transfers dat dit jaar op 15 juni bekend wordt gemaakt.

De werkelijkheid is echter vaak een stuk genuanceerder. Achter veel overschrijvingen schuilt een verhaal. Spelers kiezen voor een nieuwe omgeving, zoeken meer speeltijd, willen op een hoger niveau acteren of keren juist terug naar hun oude vereniging. Daarnaast zijn er ook situaties waarin spelers verwachtingen worden voorgespiegeld die later niet altijd blijken uit te komen. Een basisplaats lijkt dichtbij, de ambities van de club klinken aantrekkelijk en de plannen voor de toekomst ogen veelbelovend. Maar zodra het seizoen begint, blijkt de praktijk soms weerbarstiger dan gedacht.

Juist daarom vind ik dat de datum van 15 juni allang niet meer zo heilig is als veel mensen denken. In de beleving van velen is het moment van overschrijven het definitieve eindpunt van een transfer. De speler heeft een formulier ingevuld, de overgang is verwerkt en daarmee lijkt de zaak afgerond. Maar in werkelijkheid ligt dat anders.

In het amateurvoetbal is namelijk niet de overschrijving zelf het meest cruciale moment, maar de eerste bindende wedstrijd die een speler voor zijn nieuwe vereniging speelt. Dat is het moment waarop een overgang daadwerkelijk onomkeerbaar wordt. Tot die tijd blijft er namelijk ruimte voor verandering.

Een goed voorbeeld daarvan is een speler die deze zomer de overstap maakte van Winsum naar Rood Zwart Baflo. Afgelopen zaterdag kwam hij al in actie tijdens het vriendschappelijke duel van zijn nieuwe club tegen Rood Zwart Delden. Voor de buitenwereld lijkt het dan alsof de transfer volledig is afgerond. De speler draagt immers al het shirt van zijn nieuwe vereniging en staat op het veld tussen zijn nieuwe ploeggenoten.

Toch ligt de situatie juridisch gezien anders. Een oefenwedstrijd heeft namelijk geen bindend karakter. Dat betekent dat deze speler, zolang Rood Zwart Baflo nog geen eerste beker- of competitiewedstrijd heeft gespeeld, in theorie nog altijd kan terugkeren naar zijn oude vereniging. Pas wanneer hij in een officiële bindende wedstrijd voor zijn nieuwe club in actie komt, is die mogelijkheid verdwenen.

Dat principe geldt niet alleen voor deze speler, maar voor iedereen die deze zomer van club is gewisseld. Hoe vaak een speler ook meetraint, hoeveel oefenduels hij ook speelt en hoe nadrukkelijk een vereniging hem ook presenteert als nieuwe aanwinst; zolang er geen bindende wedstrijd is gespeeld, blijft de situatie in feite nog open.

Dat maakt de enorme aandacht voor 15 juni in mijn ogen enigszins relatief. Natuurlijk is het een belangrijke administratieve datum. Het geeft inzicht in de plannen van clubs en spelers voor het komende seizoen. Maar het zegt nog niet alles. De echte definitieve keuzes worden pas zichtbaar wanneer de officiële wedstrijden beginnen.

Daarom kijk ik zelf veel meer naar het weekend van 29 en 30 augustus. In dat weekend staan de eerste bekerwedstrijden op het programma. Vanaf dat moment wordt het serieus. Dan gaat het niet meer om geruchten, verwachtingen of presentaties op sociale media. Dan telt alleen nog wat er op het veld gebeurt.

Voor veel spelers betekent dat weekend het daadwerkelijke begin van hun nieuwe avontuur. Dan spelen zij hun eerste officiële minuten voor hun nieuwe club en wordt hun overgang definitief. Vanaf dat moment zijn de kaarten geschud en weten verenigingen echt met welke selectie zij het seizoen ingaan.

Misschien zouden we daarom wat minder nadruk moeten leggen op 15 juni en wat meer op de eerste bindende wedstrijden van het seizoen. Want transfers worden tegenwoordig vaak behandeld alsof ze op die datum al volledig zijn afgerond, terwijl de werkelijkheid anders is. De administratieve overgang is dan wel geregeld, maar de sportieve werkelijkheid begint pas weken later.

Voor mij is 15 juni dan ook vooral een tussenstation en niet de eindbestemming. Dit omdat ik het vaak anders heb gezien. Het is een interessante dag vol nieuws en beweging, maar niet het moment waarop alles vaststaat. Dat gebeurt pas wanneer eind augustus het eerste fluitsignaal klinkt voor de bekercompetitie. Dan pas worden woorden omgezet in daden, verwachtingen in prestaties en overschrijvingen in definitieve keuzes.

En juist daarom zie ik niet 15 juni als de belangrijkste datum van de voetbalzomer, maar het weekend van 30 en 31 augustus. Dan worden de eerste bindende wedstrijden gespeeld. En pas dan weet je echt waar iedereen aan toe is.