Er waren eens ......7 verenigingen op zondag

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Columns

Toen ik in augustus 2008 begon aan mijn eerste volledige seizoen als verslaggever voor de Ommelander Courant, was het zondagvoetbal op Het Hogeland nog springlevend. vv Bedum, Hunsingo, Warffum, Noordpool, Usquert, Kloosterburen en Eenrum hadden allemaal een standaardelftal dat op zondagmiddag het dorp in beweging bracht. Zondag was voetbal. Niet als alternatief voor zaterdag, maar als een vanzelfsprekendheid op zondag. Een vaste waarde in het ritme van de week.


johan 1

Nu, bijna achttien jaar later, nadert dat hoofdstuk zijn einde. Op zondag 17 mei 2026 staat met Usquert – Bellingwolde het laatste competitieduel van de laatste overgebleven zondagclub uit onze regio op het programma. Daarna is het voorbij. Geen zondagmiddag meer waarop supporters zich na de koffie richting sportpark bewegen. Geen geur van nat gras, geen gehaktballen en een consumptie op een zondag rond half vier . Geen uitslagen die tijdens een verjaardag nog snel op liveuitslagen.nl worden bekeken

Dinsdagavond hoorde ik het iemand zeggen bij Kloosterburen – Zeester: “Ik kan er nog steeds niet aan wennen om op zaterdag te moeten voetballen.”
Een simpele opmerking misschien, maar wel één die precies samenvat wat er in al die jaren verloren is gegaan. Want het verdwijnen van het zondagvoetbal is meer dan een verandering van speeldag. Er verdwijnt een stuk cultuur. Een stuk identiteit van dorpen en verenigingen.

Ik begrijp waarom clubs uiteindelijk de overstap hebben gemaakt. De realiteit is veranderd. Selecties werden smaller, spelers wilden liever op zaterdag voetballen, jeugdteams sloten beter aan op de zaterdagstructuur en het werd steeds moeilijker om het zondagvoetbal overeind te houden. Op papier zijn de argumenten logisch. Misschien zelfs onvermijdelijk. Maar toch …...

Want wie jarenlang op zondag langs de velden heeft gestaan, weet dat die sfeer anders was. Niet beter per definitie, maar anders. Er zat een bepaalde rust in de zondag. Mensen hadden tijd. Supporters kwamen niet gehaast tussen andere verplichtingen door even kijken, maar maakten er een middag van. Er werd vooraf koffiegedronken in de kantine, na afloop nagepraat aan de bar en ondertussen kende vrijwel iedereen elkaar.

Ik heb in al die jaren prachtige zondagmiddagen meegemaakt. Wedstrijden waar soms zelfs honderden mensen langs de lijn stonden. Derby’s die leefden in het dorp. Duels waarin spanning, emotie en rivaliteit samenkwamen op een manier die je niet kunt uitleggen aan iemand die het nooit heeft meegemaakt. Soms was het voetbal goed, soms ook helemaal niet. Maar dat maakte vaak weinig uit. Het ging om de beleving.

En eerlijk is eerlijk: die sfeer zie ik op zaterdag in onze regio veel minder terug bij clubs die oorspronkelijk zondagverenigingen waren. Bij traditionele zaterdagclubs ligt dat anders. Daar zit het voetbal al generaties lang in het DNA van de zaterdagmiddag. Mensen weten niet beter. Maar verenigingen die noodgedwongen of bewust de overstap maakten, lijken toch iets kwijtgeraakt te zijn.

Ook de publieke belangstelling is, op een enkele uitzondering na, niet echt gegroeid. Misschien zelfs eerder afgenomen. Waar vroeger op zondag het voetbal een centraal moment van de week was, moet het op zaterdag concurreren met zoveel andere dingen. Werk, jeugdvoetbal, weekendjes weg, familieverplichtingen; het trekt allemaal aan dezelfde tijd.

Daarnaast is er het sportieve aspect. Natuurlijk zijn er clubs die zich prima hebben aangepast, maar als je kijkt naar de voormalige zondagclubs uit onze regio, dan kun je moeilijk spreken van een enorme sportieve opleving sinds de overstap. Bedum, Hunsingo en Usquert verdwenen uiteindelijk zelfs helemaal uit het standaardvoetbal. Warffum, Noordpool, Kloosterburen en Eenrum hebben ook geen spectaculaire groei doorgemaakt. Het zaterdagvoetbal bleek geen wondermiddel.

Misschien maakt dat het gevoel van verlies ook wel groter. Want als je afscheid neemt van iets dat jarenlang bij de regio hoorde, hoop je ergens dat er iets moois voor terugkomt. Maar die overtuiging ontbreekt.

Deze week sprak ik nog een trainer die werkzaam is in Noord-Drenthe. Daar leeft het zondagvoetbal in veel dorpen nog altijd behoorlijk. Clubs trekken publiek, selecties blijven overeind en spelers kiezen bewust voor de zondag. Blijkbaar kan het dus nog wel. Misschien heeft het met traditie te maken. Misschien met mentaliteit. Of misschien simpelweg met het feit dat sommige regio’s harder vasthouden aan wat ze hebben. In onze regio is dat anders gelopen. En heel eerlijk: ik begrijp daar nog steeds niet alles van.

Want uiteindelijk gaat voetbal niet alleen over niveaus, competities of praktische keuzes. Voetbal gaat ook over herinneringen. Over gewoontes. Over een dorp dat op zondagmiddag samenkomt rond een veld. En juist dat gevoel verdwijnt straks definitief van Het Hogeland.

Op zondag 17 mei wordt er gewoon nog gevoetbald in Usquert. Er zal worden gefloten, gescholden, gelachen en nagepraat zoals altijd met een biertje en een gehaktbal in de buurt. Misschien wint Usquert, misschien niet. Maar de uitslag zal die middag eigenlijk bijzaak zijn. Want sommige wedstrijden zijn meer dan negentig minuten voetbal. Sommige wedstrijden zijn een afscheid van iets wat helaas nooit meer terug gaat komen !