Wanneer durft een club eindelijk eens “nee” te zeggen?

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Columns



Nog twee speelronden te gaan en dan heeft ook de JO7-1 van De Heracliden winterstop. Een winterstop die, eerlijk is eerlijk, voor deze leeftijdscategorie nooit heel lang duurt. Op zaterdag 24 januari 2026 gaat namelijk alweer de derde fase van het seizoen 2025-2026 van start. De rustpauze die in andere sporten nodig wordt geacht als hersteltijd, is in het jeugdvoetbal vooral een praktisch hiaat in het drukke schema dat de KNVB jaar in, jaar uit, over de velden uitstort.



jopie 2

Ieder jaar kan de discussie opnieuw gevoerd worden: waarom voetballen we eigenlijk in januari, februari en maart, maanden waarin het weer eerder uitnodigt tot schaatsen – áls het ooit weer kan – dan tot voetballen? Velen zijn ervan overtuigd dat spelen in april, mei en juni voor iedereen leuker is: betere omstandigheden, meer plezier, minder blessures en vooral veel minder koude vingers, neuzen en tenen. Maar de KNVB denkt daar anders over. Die werkt met fasen, en als zo’n fase toevallig begint in hartje winter, dan begint die in hartje winter. Punt.
Vanmorgen zat ik wat te scrollen op mijn laptop en kwam ik het speelschema tegen voor de onderbouw, van JO7 tot en met JO12. Een categorie waarin officieel geen uitslagen en standen worden bijgehouden – maar vraag een willekeurige achtjarige hoe het staat in hun competitie, en hij of zij geeft je zonder blikken of blozen een volledige ranglijst inclusief doelpuntensaldo. Maar goed, dat terzijde.
Waar het vandaag om gaat is het speelschema voor in dit geval zesjarigen, of soms nog jonger. Een schema dat laat zien dat fase drie start op zaterdag 24 januari en fase vier zijn laatste speeldag kent op 6 juni. “Voor de allerjongsten draait het vooral om plezier,” benadrukt de KNVB keer op keer. En eerlijk is eerlijk, afgelopen zaterdag op sportpark Engelbert zag ik dat ook: JO7-teams die zichtbaar plezier hadden in hun wedstrijdjes, trainers die enthousiast coachten, ouders die lachten langs de lijn. Dikke prima dus.

En tóch moest ik vanmorgen terugdenken aan die zaterdag 8 februari 2025.
Een dag later schreef ik hierover het volgende: Dat er op het gebied van jeugdbegeleiding nog veel winst te behalen is, bewezen enkele leiders en trainers van NEC Delfzijl JO7-2, De Heracliden JO7-1 en SJO De Marne JO7-1JM. Die lieten kinderen van zes jaar namelijk meedoen aan een door de KNVB georganiseerd toernooitje op het veld, terwijl de gevoelstemperatuur door een straffe oostenwind duidelijk onder nul lag.
Ik stond werkelijk met mijn oren te klapperen in de bestuurskamer van De Heracliden toen ik vroeg waarom kinderen van vijf en zes een week eerder een toernooi op het veld hadden gespeeld, terwijl de thermometer nauwelijks boven de nul uitkwam. Het antwoord: “Dat is een toernooi voor de jongste jeugd, en dat wordt door de KNVB georganiseerd.”
Ik verslikte me bijna in mijn koffie. Want van een bond die, bij wijze van spreken ,medewerkers verplicht rondloopt met een tattoo waarop staat voetballen doe je voor je plezier, verwacht je niet dat ze kinderen in januari of februari in de ijzige kou de wei in sturen. Maar blijkbaar is dat dus geen probleem.Nog vreemder vond ik dat er zelfs mensen in de bestuurskamer waren die geen moeite hadden met dat idee. Of het waren sarcastische opmerkingen richting de KNVB, dat laat ik in het midden. Maar mijn punt is dit: de KNVB kan in januari of februari duizend toernooien organiseren, maar als trainer van een JO7-team had ik vriendelijk bedankt voor deze gekkigheid. Waar je vroeger als trainer/leider zelf het initiatief nam om in de winter iets leuks en geschiktst te organiseren ,een zaaltraining, een circuitje, een spelletjestoernooi, is de cultuur tegenwoordig anders. De KNVB regelt alles. De leiders leunen achterover. Het enige wat zij nog hoeven te doen, is aanwezig zijn en de kinderen opstellen. Dat noem ik geen begeleiding. Dat noem ik gemakzucht. Als leider van een JO7-team zou ik me werkelijk kapot hebben geschaamd als ik mijn team die zaterdag het veld op had gestuurd. Maar niemand leert de huidige lichting leiders nog hoe je échte keuzes maakt, keuzes die gebaseerd zijn op het welzijn van het kind. Op de aftapmodule, je hoort er niets over, komen ze er in ieder geval niet achter, want dat project dreigt opnieuw een mislukking van formaat te worden.


En dan is er nog die andere, steeds terugkerende ergernis: zaalhuur. Ook op het Hogeland betalen verenigingen een fors bedrag om een paar uurtje binnen te mogen trainen. Bedragen die soms totaal niet in verhouding staan tot de grootte van de vereniging of het budget van een jeugdafdeling. En ondertussen worden overal dure beweegcoaches ingezet ,coaches waarvan de meerwaarde soms vrij moeilijk te ontdekken is. Bewegen moet vooral uit jezelf komen, niet omdat er iemand uit een subsidiepotje naast je staat te springen.

Dus mijn oproep is simpel: gooi in de wintermaanden die zaalhuur omlaag. Vooral in de daluren. Maak het voor verenigingen aantrekkelijk, of op z’n minst haalbaar ,om de jeugd binnen te laten trainen. Want dan worden leiders weer creatief. Dan gaan ze weer zelf organiseren. En dan hoeven onze jongste spelers in december, januari en februari niet op een veld staan te kleumen omdat er in Zeist mensen zitten die geen idee hebben of er zand, water of lucht in een bal zit.

Natuurlijk zal er ook nu weer commentaar komen op dit verhaal. Dat hoort erbij en dat mag. Maar één ding hoop ik: dat er toch eens een paar clubs zijn die durven zeggen: onze teams die volgens het principe van puur plezier spelen, sturen we in januari en februari niet het veld op.
De vraag is alleen: wie durft als eerste dit te doen ? Een ding is zeker IK had het wel gedaan en wat het F-pupillenteam van Kloosterburen van 25 jaar geleden kan bevestigen.